maleisië deel I

Wat was het mooi in Maleisië en wat hebben we veel gezien. Met mijn werk zijn wij in april een tijdje op Borneo geweest, in Sabah:

We begonnen met een vergadering in het Maliau Basin, een uniek natuurgebied, regenwoud, tussen alle palmolieplantages. We hebben verse sporen van een olifant gezien, apen, neushoornvogels, enorme vlinders en spinnen, prachtige bomen en de resultaten van de afwezigheid van hectiek en wifi. Het was heerlijk. Ik snapte Freek Vonk wel, alleen de hoeveelheid muggebeten gaven mij iets teveel souvenirtjes mee, in de vorm van jeukende bulten, maar eigenlijk kwam dat ook pas later tijdens mijn verblijf. Nee, eigenlijk was het vooral heerlijk.

Op de weg er naar toe was ik wel echt onder de indruk van de hoeveelheid palmolie: zoveel bos gekapt voor het snelle geld en de alsmaar groeiende behoefte van ons aan Nutella, shampoo, koekjes, pindakaas etc etc. Ik wil niet alles weten wat er speelt, ik wil eigenlijk gewoon mijn kop in het zand steken, maar daar lukte dat even niet. Maar zodra we in het bos waren genoten we juist extra, van het bewaarde bos, de wandelingen, de geluiden. Na een paar dagen gingen we terug naar Kota Kinabalu, de hoofdstad van Sabah. Daarover meer een volgende keer, met mijn huidige tempo iets van volgend jaar ofzo. 

In April my colleagues and I went to Malysia, Borneo, Sabah and we started in the Maliau Basin, where we had a meeting. It was a wonderful place with fresh elephant tracks and small, horn bills, monkeys and without stress and working wifi. It was great. 
On the way from and to Kota Kinabalu I was saddened by the amount of palm oil plantations though. I knew that many forests were cut for this, but to see it in real life... All rivers are brown, because of the run off from all eroded places and no real forests outside the nature reserves. And all because they need a living and we need peanut butter and shampoo. So, I'm trying ban palm oil, but men, that's difficult. It's really everywhere. 

Next post will be about the other places in Malaysia. In my pace that will be next year maybe :).

bloem & skoek in 2016

Gewoon af en toe een foto. Misschien lukt dat? Zonder skoek maak ik tot mijn grote spijt helemaal geen foto's meer. Hopelijk raak ik zo weer gemotiveerd om toch de camera te pakken, de ontwikkelingen vast te leggen. Wie weet komen de woorden ook ooit weer terug, maar tot die tijd moeten de beelden spreken.  

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Just an occasional picture, maybe I can do that? I notice that when I'm not blogging, I hardly take any pictures. I find that such a pity, I miss whole seasons of pictures... Let's turn this blog in a photo album, to at least keep track of the visual developments. And the words... They maybe will return. But until they do, the images will have to speak for themselves. 

Ghana - part II

Het is al even geleden dat ik in Ghana deel I heb beschreven hoe dingen voor mij minder vanzelfsprekend aan het worden zijn en ik niet meer gewoon door wil, levend op veel te grote ecologische voet.

Inmiddels kan ik blij vertellen dat ik in ieder geval een paar dingen aan het veranderen ben. Wat voor mij de grootste verandering is, is dat ik nu zo min mogelijk vlees eet. Ja, zegt U, slappe hap: 'zo min mogelijk'. Maar begrijp me goed: ik moet van heel ver komen. Ik stam uit een oer-Hollandse, bij vlagen ook behoorlijk Bourgondische cultuur, waarbij ik zelf lange tijd alleen iets met koolhydraten en vlees at. Groente was voor mij, nu ja, iets wat ik moest eten, maar wat eigenlijk oneetbaar was, tenzij je door het leven ging met lange oren en een pluisstaart. Op kamers gaan heeft mij goed gedaan: ik zag voor het eerst vegetariërs in het wild, ook zij bleken min of meer gewone mensen en leerde ik zelf ook dat het niet altijd gewaardeerd wordt, als je vraagt of iemand de groente uit de macaroni wil houden, zodat ik mijn favoriete eten, elleboogjes, gehakt en ketchup, kon fabriceren.
Nog steeds vind ik vlees lekker, maar als iemand mij een jaar (of wat) geleden had verteld dat het mij nu zo makkelijk af gaat om geen vlees meer te eten, had ik hem of haar flink uitgelachen. Ik had een offer verwacht, maar eerlijk gezegd ontdek ik vooral leuke, nieuwe gerechten en de voordelen van niet op de bacteriën van rauw vlees te hoeven letten.
En dan nu het: 'zo min mogelijk'-deel. Dat zit zo: als iemand zijn best doet om voor mij te koken, ga ik niet alle vleesjes eruit vissen en bij Zus op het bord leggen (al zou zij dat helemaal niet erg vinden: zij is mijn vroegere mij, wat eten betreft). Ook vind ik het lastig om het de kindjes op te leggen, dus bak ik nog heus nog wel een hamburger voor ze.

En waarom dan nu de foto's van Ghana erbij? Ghana was een beetje een keerpunt voor mij, al is het hele bewustwordingsproces meer een flauwe bocht voor mij dan een radicale 180 graden omkeer. Chocola is een volgende stap, maar ik ben bang nog niet een voor op de korte termijn. Ik vind het zo lekker en het wordt in grote hoeveelheden bij ons in huis geconsumeerd. In de foto's zie je een beetje hoe de bonen geteeld worden. En dit zijn dan nog de mensen die niet op een grote plantage gedwongen te worden, maar ook deze boeren verdienen niet veel meer dan 1 euro per dag. Tony Chocolonely legt het hier heel goed uit. En in dit filmpje proeft een boer uit Ivoorkust voor het eerst chocola: hij weet niet eens, dat dat het eindproduct is: hij krijgt per onze reep van 2,50 een bedrag van 0,12 ct uiteindelijk.  Nu staat er op de meeste repen wel UTZ certified of Rainforest Alliance, maar er is nog veel mis in de cacaowereld.

Nee, mijn volgende stap is misschien iets met kleding, goed geproduceerd of tweedehands, of plastic tasjes weren uit mijn leven. Wie weet. Het is een bijzondere weg, op zoek naar duurzaam, maar tot nu vind ik hem heel interessant. Nu moet ik alleen mijn kindjes (en wellicht nog anderen in mijn omgeving) er nog van overtuigen dat vegetariër zijn geen enge ziekte is of tenminste iets van tijdelijke aard.

En nog even voor de duidelijkheid: mijn belangrijkste reden om dit te doen is niet eens voor de dieren zelf, ook al worden ze onder barre omstandigheden gehouden om op ons bordje te belanden. Het gaat me er vooral om dat er enorme hoeveelheden land nodig zijn om een klein beetje vlees te produceren, terwijl met die hoeveelheden land, enorm veel mensen voorzien konden worden van groenten en fruit. En hier las ik dat 18% van de broeikasgassen wordt veroorzaakt door de veeteelt.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
It's been while since I described in Ghana - part I that ordinary daily things are not as normal to me as they used to be and that I don't want to keep on living, leaving an enormous ecological footprint behind.

I'm happy to tell you that indeed something has changed. I'm eating as litlle meat as possible. I wouldn't go as far as calling myzelf a vegetarian, but at least I've come a long way. I originate from a family in which no meals existed without meat, and for me I even preferred the veg-less meals. When going to University I met vegetarians for the first time in my life and they were just like normal human beings! They even seemed to be enjoying their veggies, so that's where I learned eating them. 
Still I like meat, but to my enormous surprise I don't find it hard at all to stop eating meet. I even learn to cook new dishes and I don't have to worry about bacteria from raw meat. And now about the part of me which isn't vegetarian: I don't want to bother other people with it. If they cook for me, or us, I'm not going to fish out the meat parts (although Sister would be ternally grateful: she's a younger version of me, concerning eating habits). 

And what does this all have to do with Ghana? That was the sort of turning point of stepping onto a more sustainable path, although this has never been a U-turn, as much as a very gentle curve. Chocolate could be one of the next steps on this road: so many people are suffering from our chocolate eating habits. Tony's Chocolonely is describing the issues very well here and in this movie you see a cocao farmer tasting chocolate for the very first time. Of course there are certificates like UTZ and Rainforest Alliance, but still there are a lot of things wrong in the cocoa business. But boy, I do like chocolate sooo much. 

My next step will probably something that has to do with purchashing more sustainbly produced clothes or even vintage ones. Or completely banning plastic bags from my life. Who knows. First I have to convince a few that being a vegetarian is not a terrible disease. 

ps. It's not about the animals themselves, or even the bad circumstances they are living in to be grown for our food, although this is a nice side effect. But it is the enormous amounts of land that are necessary to produce all the meat. You can simply not feed a lot of people with the same amount of land for meat production as when all these people would eat only vegetables.

Ghana - part I

Mijn laatste keer Ghana heeft zo'n indruk op mij gemaakt, ik werd er verdrietig van en tegelijkertijd keerde ik vol energie terug, vastberaden om 'er iets aan te doen' (naar believen in te vullen: armoede, klimaatsverandering, ontbossing). Hoe, wat en waar weet ik nog steeds niet, meestal zakt dit gevoel ook vrij gauw af, maar ik merk dat ik door de jaren dat dit gevoel zich aan het opbouwen is. Eerder had ik het gevoel ook wel, maar wachtte ik tot het weer afzakte en ik weer door kon met mijn eigen comfortabele leven. Maar nu ben ik op het punt gekomen dat ik dat niet zomaar meer kan. Of, laat ik eerlijk zijn, ik heb nog niets concreets veranderd, maar dat zit me lang niet lekker.

Soms vind ik het erg dat ik geen activist ben, of zelfs maar ergens helemaal van overtuigd. Ik zie vaak de andere kant van een verhaal en nuanceren is een techniek die ik tot in de puntjes beheers. Maar meer en meer wil ik verschil maken, wil ik dat ik niet alleen maar rondloop om te consumeren en mijn eigen zaakjes op orde hebben, maar zorgen dat ik een klein stukje van de wereld een klein stukje mooier maak. Dat klinkt als tekst uit kerstliedjes, waar we nu bijna niet omheen kunnen, maar geloof me, ik had dat gevoel al voor de eerste kerstliedjes dit jaar mijn oren bereikten.

Wie kennis vermeerdert, vermeerdert smart. Dat gevoel bekruipt me vaak en soms wilde ik dat ik niet wist dat vlees eten zo slecht is voor de aarde, dat chocola door kleine boertjes in bijvoorbeeld Ghana wordt verbouwd waarvan ze maar ternauwernood kunnen leven, dat plastic de oceanen vult en de magen van dieren, dat de auto gebruiken slecht is voor de lucht, je kont en je portemonnee. En ik weet ook nog steeds niet wat ik nu precies kan en wil gaan doen met deze groeiende bewustwording, maar gewoon maar doorleven, met een groeiend gevoel van onbehagen, staat me in ieder geval steeds meer tegen. Werk aan de winkel (maar eerst maar eens kerstvakantie ;-).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
My last time in Ghana left a big impression: it filled me both with sadness as well as energy to go on and do something about it (it can be anything varying from fighting poverty, deforestation, climate change etc.). How, what and when is still to be determined, and each time I had this feeling before, I just waited for it to calm down after a short while, but this time I want it to last and have a permanent effect on my way of living. Continuing my current way of living is an idea that's giving me an uneasy feeling anyway. So, let's do something about it. As soon as I found it, I'll let you know.

alle begin is moeilijk

De eerste schoolweek zit er alweer op. Op wat tranen bij Grote Beer na ging het eigenlijk best goed. Toch betrap ik mezelf erop dat ik met heimwee alle foto's van de zomer bekijk, bijvoorbeeld die van de kennismaking van Zus, Grote Beer en Bloempje met de Noordzee en fietsen in en om Radio Kootwijk met familie.
We gaan niets idealiseren, ik weet heus nog wel dat ik tijdens de vakantie dacht: sjonge, wat zal het fijn zijn als we weer een ritme hebben, maar oh, die ochtendstress had ik echt niet gemist noch het halen en brengen naar en van van alles. De enorme hoeveelheden tijd die je hebt om met elkaar door te brengen kan ik echt wel waarderen.
Diezelfde factor tijd weet 's ochtends zo ontzettend zijn stempel op alles te drukken dat ik deze week maar eens een serieuze poging doen om de tijd te slim af te zijn en heel vroeg op te staan. Echt.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
The first week at school is already behind us and besides some tears at Big Brother it actually went quite well. Still, I caught myself watching the photo's of this summer and I feel a hint of melancholy creeping up on me. These are some photo's from Sister, Big Bear and Little Flower getting acquainted with the North Sea and a day of cycling in and around Radio Kootwijk.
I'm not going to sentimalise, I do remember my saying that I longed for some rhytm in my life, but I scertainly didn't miss the morning stress or having to bring the children everywhere. The enormous amounts of time we spent together was some thing I definitely did appreciate.
That same element time has such an impact on our mornings now that I will really try to get out of bed much earlier. Definitely. 

rust, reinheid en regelmaat of het gebrek eraan

De zon... Ik geniet er vooral van bij het was ophangen (is er een omgekeerde relatie tussen de lengte van de persoon en de hoeveelheid was?) en de fietsritjes van en naar school.
Maar meestentijds breng ik binnen door: het enige wat hier in huis momenteel continue is, is de staat van chaos wat prima overeenkomt met de binnenkant van mijn hoofd. Ik ben daarom halve dagen bezig om orde te scheppen: Ik maak lijstjes, probeer agenda's te synchroniseren en niets te vergeten van studiedagen, schoolreisjes, benodigdheden voor een ophanden zijnde bruiloft van het timmerbroertje van Ed tussen de kraambezoekjes en voedingen door. Mijn geheugen is een zeef, en de vaardigheid om prioriteiten stellen lijkt compleet verdwenen te zijn. Rust, reinheid en regelmaat lijken vooralsnog ver te zoeken.
Tsja, vaag herinner ik me dat het bij het begin van de levens van Zus en Grote Beer ook zo was, en ook dat is min of meer weer goed gekomen.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
The sun... I mostly enjoy it when hanging the immensely increased amount of laundry (I see a correlation between the size of the person and the piles of laundry). Our house seems to have exploded, as are the contents of my brains. I'm making lists, trying to synchronize my three agenda's as well as the one of the school and try to create some order in between the visits. 
My memory is terrible, and prioritizing is a skill I seem to have lost completely. Somewhere in my mind it feels familiar and it resembles the starts of the lives of Sister and Big Bear, and that also turned out ok eventually. But then again, who can be sure when you are in a state like this?

here comes the sun

Zon... Zo na de winter heb ik bijzonder veel zin in wat licht, maar na gisteren drong het ook in tot me door dat er ook nadelen aan kleven. Onze wijk is nog volop in aanbouw, pal tegenover ons huis zijn ze aan het bouwen. Dat betekent:

• volop bouwvakkers, timmerlieden, stratenmakers en andere vaklui aanwezig, dus elke keer als ik de deur uit stap weet ik mij bekeken. En ja, als het mooi weer is, gaat een mensch toch vaker naar buiten.
• ramen lappen is vrij zinloos, zand en ander bouwspul kleeft eraan als vliegen op een nummerbord, en is dus al weken niet gebeurd: als de zon schijnt zie ik dat nauwelijks door onze inmiddels getint geraakte glazen
• Grote Beer en Zus hebben een waar zandbakparadijs: overal enorme bulten zand en ze zijn niet te beroerd om dat mee te nemen naar onze eigen tuin (en naar binnen)
• mijn eigen radiozender wordt overstemd door de keuze van de bouwlieden, vooral natuurlijk als de zon schijnt en de ramen en deuren open gaan

In de winter kropen we lekker in ons heerlijke, warme, eigen huisje, maar nu begin ik bijna tegen het mooie weer op te zien. Bijna he, natuurlijk niet helemaal, want:

Van Elsa van Menthe Blanche kreeg ik de sunshine award. Dit bemoedigt me om er tegenaan te gaan, onze tuin aan te pakken en er al met al toch iets moois van te maken. Dus, Elsa: bedankt, op naar de lente!

----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sunshine... At the end of this winter I really long for sun, but after sunny yesterday I also saw some  disadvantages. Houses around us are still beig built and right across our home we see the finishing of new houses. 

• constructors, joiners, people who pave pavements etc: they are around us in abundance and each time I leave the house I know I'm surrounded by people. 
• washing the windos is pointless and when the sun shines I hardly notice it, because they are really tinted in the meantime
• Big Bear and Sister enjoy the enormous amounts of sand everywhere and they love bringing it to our garden (all right, house)
• my own music is overtuned by the radio of the builders, so when the windows are opened this is even more obvious

In the rain and vold we stay cuddled indoors, but when the sun starts to shine, I almost dread the coming spring. Almost.

Elsa of Menthe Blanche gave me the sunshine award: I'm really honoured. And this encourages me to step away from the disadvantages and try to fully enjoy the light. So, thank you Elsa: let's welcome spring.

Blessings

Wat een jaar! Gebouwd, geklust, verhuisd, veel geleerd, veel ook niet, en nu waren we dan toe aan onze eerst Kerst en Oud en Nieuw hier. Ik zou er bijna sentimenteel van worden, als ik niet mij, maar iemand anders was. Toch wil ik wel even een momentje nemen om alle helden te bedanken die ons in het afgelopen jaar hebben bijgestaan en ook iedereen die gereageerd heeft op de huis tuin en keukenavonturen dan wel skoek. Er waren zoveel mensen die al dan niet gevraagd zich met ons (ver)huisproces bezig hebben gehouden, variërend van regelmatig een hamer, een schep, een poetsdoek of een kwast vasthouden tot oppassen of een verhaal van mij aanhoren over het wel en wee van al dat geklus. Dus: iedereen, bedankt!
Het is allemaal nog steeds niet af, ik merk dat ik geduldig zijn nog steeds niet geleerd heb, maar het voelt al wel als thuis en het wordt alleen maar mooier. Iets dat eigenlijk zo materieel en feitelijk onbelangrijk is, slokt veel van onze tijd op. Hopelijk gaan we dit jaar dus meer genieten van de iets minder tastbare maar zeker zo belangrijke zaken.

Een heel goed goed Nieuw Jaar gewenst!

Meer zegeningen: zilverblauw.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
What a year! We built, did it ourselves, learnt a lot (also missed some lessons) and finally we had our first Chirstmas and New Years Eve in our new home. I would almost become melancholic if I weren't me. Still, I want to grab the moment to thank all the heroes who helped us, whether invited or not, and also the ones who commented on the house, garden and kitchen adventures or, since a few months, skoek. There were so many people who helped in this housing process, holding a hammer, a paint brush, a shovel or a towel, or babysitting the children. Or even the ones who just heard me out with some story about all the DIY related stuff. So everybody: thank you so much!
It's still not finished, and I notice I haven't quite learned how to be patient, but it already feels like home and it's only getting better. Something so material and actually not important has taken much of our times, so hopefully this year we'll have more time to enjoy the less tangible but more important matters.


Everybody a very Happy New Year!


More blessings: zilverblauw.

al eens eerder gezien

Is het niet bijzonder? De mama's (eentje hierboven, de ander al eerder hier) elastiekten of knikkerden jaren geleden samen op het schoolplein. Wat jaartjes later was dat niet meer gebruikelijk onder opkomende pubers en werden de knikkers ingeruild voor het wat serieuzere volleybal. De tijd in de kleedkamer duurde bijna nog langer dan de training en aangezien ze dat wel goed beviel, stopten ze helemaal met het sportieve aspect en hielden het bij huilen van het lachen of huilen van verdriet. En alles wat er tussen in zit.
En nu, nu we jaren en kilos verder zijn? De moeders houden er nog steeds om schik te maken samen, en te praten over werk, mannen en kinderen in plaats van over meesters en juffen, huiswerk en jongens. En de kinderen lijken elkaar net zo leuk te vinden als hun moeders. Ze zullen wel moeten.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Isn't this something? The mother's (one in the photo's above, one already captured here) used to play together in the schoolyard ages ago. Some years later the marbles were exchanged for the more serious volleyball. The times in the dressing room usually took more hours than the actual training, so later on they left the sporty aspect and just talked and laughed and cried together having given up on becoming super skinny and athletic.
And now, after several years and extra kilos? The mothers still enjoy being together, talking about jobs, husbands and children instead of teachers, homework and boys. And the children seem to be enjoying each others company as much as their mothers once did. They's better...